W sezonie grzewczym na terenie Gminy Radgoszcz prowadzone będą kontrole domowych kotłów, pieców i palenisk. Ich celem jest sprawdzenie, czy stosowane urządzenia grzewcze i paliwa spełniają obowiązujące przepisy, a w piecach nie są spalane odpady. Kontrole wynikają z przepisów dotyczących ochrony środowiska oraz zapisów Programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego. Gmina ma obowiązek realizować określoną liczbę takich czynności. W 2026 roku na terenie Gminy Radgoszcz należy przeprowadzić co najmniej 60 planowych kontroli, w tym pobrać do badań laboratoryjnych minimum 3 próbki popiołu.
Jak będą przebiegać kontrole?
Kontrole będą prowadzone przez upoważnionych pracowników Urzędu Gminy w Radgoszczy, bez wcześniejszego zawiadomienia. Planowe czynności będą realizowane w sezonie grzewczym, od października do końca kwietnia. W przypadku zgłoszeń dotyczących podejrzenia spalania odpadów lub innych nieprawidłowości możliwe są również kontrole interwencyjne, także poza sezonem grzewczym.
Nieruchomości objęte kontrolami planowymi będą wybierane losowo. Czynności mogą odbywać się w godzinach od 6.00 do 22.00, w obecności właściciela nieruchomości lub dorosłego domownika.
Podczas kontroli sprawdzane będą m.in.:
- rodzaj i stan użytkowanych urządzeń grzewczych;
- rodzaj i jakość stosowanego opału;
- przestrzeganie wymagań uchwały antysmogowej;
- dokumenty potwierdzające jakość zakupionego węgla oraz wilgotność drewna;
- pomieszczenie kotłowni i miejsce przechowywania opału.
Upoważnieni pracownicy mogą również wykonać dokumentację fotograficzną oraz pobrać próbki popiołu do badań laboratoryjnych. Z każdej kontroli sporządzany będzie protokół.
Co jest najważniejsze? Przestrzeganie uchwały antysmogowej
Obowiązujące w Małopolsce przepisy określają, jakie urządzenia grzewcze mogą być użytkowane oraz jakie paliwa wolno w nich spalać. Dotyczą nie tylko budynków mieszkalnych, ale również budynków gospodarczych, lokali usługowych i innych obiektów, w których eksploatowane są urządzenia grzewcze.
Najważniejsze terminy i wymagania:
- Od 1 maja 2024 r. nie wolno użytkować kotłów bezklasowych, czyli tzw. kopciuchów. Zakaz dotyczy również urządzeń, których klasy nie można ustalić.
- Od 1 stycznia 2027 r. nie będzie można użytkować kotłów klasy 3 i 4.
- Kotły klasy 5, zgodne z normą PN-EN 303-5:2012, których eksploatację rozpoczęto przed 1 lipca 2017 r., mogą być użytkowane bezterminowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
- Od 1 maja 2024 r. miejscowe ogrzewacze pomieszczeń, takie jak kominki, piece i kozy, muszą spełniać wymagania ekoprojektu lub charakteryzować się sprawnością cieplną na poziomie co najmniej 80%.
Nowo instalowane kotły na paliwa stałe muszą spełniać wymagania ekoprojektu. W Małopolsce obowiązują także ograniczenia dotyczące rodzaju kotłów i sposobu podawania paliwa. Wyjątek od wymogu automatycznego podajnika stanowią kotły zgazowujące drewno.
Zabronione jest również spalanie paliw niskiej jakości, takich jak muły i floty węglowe, a także drewna i biomasy o wilgotności przekraczającej 20%.
Czego nie wolno spalać w piecu?
W domowych urządzeniach grzewczych nie wolno spalać odpadów. Dotyczy to m.in.:
- plastikowych butelek, opakowań i toreb;
- gumy oraz innych przedmiotów z tworzyw sztucznych;
- pieluch jednorazowych i zużytych ubrań;
- lakierowanych, malowanych lub impregnowanych desek i elementów mebli;
- starych ram okiennych;
- opakowań po farbach i lakierach.
Spalanie odpadów jest wykroczeniem zagrożonym karą aresztu albo grzywny. Odpady należy przekazywać do właściwego systemu odbioru lub punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych, zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Gdzie szukać pomocy przy wymianie pieca?
Osoby planujące wymianę starego źródła ciepła lub termomodernizację budynku mogą skorzystać z dostępnych programów wsparcia.
W Urzędzie Gminy w Radgoszczy działa Gminny Punkt Konsultacyjno-Informacyjny programu „Czyste Powietrze”, w którym można uzyskać informacje dotyczące zasad programu i możliwości ubiegania się o dofinansowanie.
Warto również sprawdzić listę urządzeń grzewczych spełniających wymagania programu i obowiązujących przepisów: Lista ZUM.
Dlaczego kontrole są konieczne?
Kontrole służą weryfikacji przestrzegania przepisów, które obowiązują na terenie całego województwa małopolskiego. Ich realizacja jest zadaniem wynikającym z Programu ochrony powietrza, a niewykonanie wymaganej liczby kontroli może skutkować nałożeniem na gminę kary finansowej w wysokości do 500 tys. zł.
Przestrzeganie przepisów antysmogowych ma znaczenie dla jakości powietrza, którym oddychają wszyscy mieszkańcy. Warto więc sprawdzić, czy użytkowane urządzenie grzewcze spełnia aktualne wymagania i czy stosowany opał jest dopuszczony do użytku.
Szczegółowe przepisy określają uchwały Sejmiku Województwa Małopolskiego:
